Раскажыце, як у «Прадмове» да «Дудкі беларускай» Ф. Багушэвіч даказваў, што беларуская мова «такая ж людская і панская», як і іншыя еўрапейскія мовы.
спросил 02 Апр, 17 от sanya в категории школьный раздел


решение вопроса

+4
На першай старонцы сваёй «Дудкі беларускай», перад вершамі, ён змясціў «Прадмову. Ад імя кемлівага і дасціпнага селяніна Мацея Бурачка (гэта прозвішча-псеўданім стаяла не толькі на вокладцы кніжкі, але пад «Прадмовай») ён найперш распачынае гутарку «аб нашай долі-нядолі, аб нашай бацькавай спрадвечнай мове». Як слушна сцвярджаецца ў «Прадмове», «пазнаюць людзей ці па гаворцы, ці па адзежы, хто якую носе; ото ж гаворка, язык і ёсць адзежа душы». Такім чынам, мова — адзенне душы. Якое глыбокае і разам з тым афарыстычнае выказванне! Аднак нашу мову, як піша Мацей Бурачок, «мы самі, ды і не адны мы, а ўсе людзі цёмныя “мужыцкай” завуць». І калі б хто захацеў «цыдулку ці да бацькі лісток напісаць па-свойму, дык, можа б, і ў сваёй вёсцы людзі сказалі, што “піша па-мужыцку”, і як дурня абсмяялі б». І вось ён гэтым «цёмным» людзям, магчымым чытачам кніжкі, спакойна даводзіць няслушнасць такіх меркаванняў. Пры гэтым адкрыта прызнаецца, што і сам калісьці думаў, што «наша мова — “мужыцкая”», а гэта значыць — горшая за іншыя, непрыгожая, немілагучная. Думаў да таго часу, пакуль навучыўся «чытаць-пісаць», пакуль не паездзіў па свеце, пакуль, чытаючы кніжкі на іншых мовах і чуючы замежную гаворку, не пераканаўся, што «мова нашая ёсць такая ж людская і панская, як французская, альбо нямецкая, альбо і іншая якая». Пісьменнік узгадвае гэтыя мовы, бо яны ў той час у Еўропе лічыліся эталоннымі, самымі прыгожымі і дасканалымі. Нават польскае панства і рускае чынавенства дзеля іх пагарджала сваімі роднымі мовамі, старалася размаўляць па-французску ці па-нямецку. Мацей Бурачок з усёй эмацыянальнасцю абараняе родную мову, «бо яна нам ад Бога даная, як і другім добрым людцам». Уталкоўвае сялянам, што называць яе трэба не «мужыцкай», а «беларускай» (гэтае слова нават вылучана ў «Прадмове»). Пры гэтым ён адрасуецца не толькі да эмоцый, але і да розуму, ведаў. Так, ён прыгадвае часы Вялікага Княства Літоўскага, у якім беларуская мова была дзяржаўнай, сцвярджае, што чы-таў «ці мала старых папераў па дзвесце, па трыста гадоў таму пісаных у нашай зямлі і пісаных вялікімі панамі, а нашай мовай чысцюсенькай, як бы вот цяпер пісалася». Відавочна, ён меў на ўвазе «Статут Вялікага Княства Літоўскага», шматлікія дакументы, напісаныя ў ХІV—ХVІ стагоддзях на старабеларускай мове. Зразумела, простым сялянам гэтыя выданні былі недаступныя, але яны мусілі верыць (і верылі) свайму супляменніку. Як верылі і тады, калі ён прыводзіў прыклады духоўнага адраджэння іншых славянскіх народаў — балгараў, харватаў, чэхаў, украінцаў і «другіх пабратымцаў нашых», якія ўжо мелі — у адрозненне ад беларусаў — «па-свойму пісаныя і друкованыя ксёнжачкі і газэты, і набожныя, і смешныя, і слёзныя, і гісторыйкі, і баечкі».
ответил 02 Апр, 17 от snegko

Связанных вопросов не найдено

Обучайтесь и развивайтесь всесторонне вместе с нами, делитесь знаниями и накопленным опытом, расширяйте границы знаний и ваших умений.

Популярное на сайте:

Как быстро выучить стихотворение наизусть? Запоминание стихов является стандартным заданием во многих школах. 

Как научится читать по диагонали? Скорость чтения зависит от скорости восприятия каждого отдельного слова в тексте. 

Как быстро и эффективно исправить почерк?  Люди часто предполагают, что каллиграфия и почерк являются синонимами, но это не так.

Как научится говорить грамотно и правильно? Общение на хорошем, уверенном и естественном русском языке является достижимой целью.