Тарас Рыгоравіч Шаўчэнка выйшаў з народных нізоў. Нарадзіўшыся 9 сакавіка 1814 года ў сям’і прыгоннага селяніна (у вёсцы Морынцы на Чаркашчыне), ён, магчыма, не раскрыўся б ва ўсёй сваёй велічы, калі б не прыехаў са сваім панам у Пецярбург і не сустрэўся там з высакароднымі і таленавітымі людзьмі. Сярод іх — украінскія і рускія мастакі І. Сашэнка, К. Брулоў, А. Венецыянаў, паэт В. Жукоўскі і інш. Яны зрабілі ўсё, каб Т. Шаўчэнка атрымаў вольную. У 1838 годзе яго выкупілі з прыгону. Атрымаўшы жаданую свабоду, у радасным натхненні Т. Шаўчэнка стварае свае першыя зборнікі вершаў «Кабзар» (1840) і «Чыгірынскі Кабзар» (1844), вучыцца ў Акадэміі мастацтваў ды малюе так паспяхова, што з часам за творы ў жанры гравюры атрымлівае ганаровае званне акадэміка жывапісу. Расійская сталіца, якая ў першай палове ХІХ стагоддзя была моцна ўлюбёная ва «ўкраінскасць», прымае Т. Шаўчэнку ў свае абдымкі. Яго запрашаюць у арыстакратычныя салоны. Ён малады, прыгожы, у яго мяккае ўкраінскае вымаўленне, ён прачула чытае ўласныя вершы, цудоўна спявае… Аднак больш, чым выгоды сталічнага жыцця, ён любіць свой занядбаны край, сваю родную зямлю і яе народ. Ён пакідае Пецярбург, каб стаць супрацоўнікам Кіеўскай археаграфічнай камісіі (1845—1847). За ўдзел у тайным Кірша-Мяфодзіеўскім таварыстве арыштаваны і аддадзены ў салдаты (1847-57). Пасля ссылкі (з 1858) жыў у Пецярбургу. Прыхільнік рэвалюцыйнага шляху ліквідацыі прыгонніцтва, яднання славянскіх народаў у барацьбе за сацыяльнае і нацыянальнае вызваленне.